Subscribe:

Ads 468x60px

29 December 2013

आमा र आँसु


जबजब सहर आउँछिन् आमा 
दिक्क मान्छिन् छोराको कोठामा - 
काले, किन धोइराख्छस् रुमाल ? 
सधैं चिसाको चिस्सै !! 
सिकसिको लाग्दैन, हँ ? 

धन्न बचिन्छ ! 

हुँदैन आँसुको कुनै गन्ध 
आमाहरु झुक्किइराख्छन् 

हामी पनि कमका छैनौं  
आमाको पछ्‌यौरा ठूलो ओसिलो रुमाल हो 
पत्तै पाउँदैनौँ ...

22 December 2013

पुस्तकमा भूमिकाको कथा

भूमिका बाँध्नुलाई बोलीचालीमा पनि निकै महत्व दिइन्छ । कतै कार्यक्रममा मन्तव्य राख्ने क्रममा आफ्नो गुदी कुरा बोल्नुअघि भूमिकाले बनाउँछ वातावरण । तर, हामीकहाँ कार्यक्रममा भूमिकालाई झ्याउलाग्दो कुरा मानिन्छ र स्रोता तथा सँगै मञ्चमा रहेका सहवक्ताहरु समेत हाइ काढ्न थाल्छन् । भूमिका बोल्नेले पनि सामान्यतया ‘श्रीमान् सभापतिज्यू’ सम्बोधन जस्ता हल्काफुल्का कुरा तन्काएरै समय निलिदिन्छ । आफूसँग गुदी कुरा नै नभएपछि भूमिकामै अल्झाउनु उसले बुद्धिमानी ठान्दो हो सायद ।

नेपाली पुस्तकमा पBook-Cover_Hamro-Jamanako-Charitra-Nayakनि भूमिका लेखनलाई हेर्ने दृष्टिकोण लगभग यस्तै छ ।

पढ्नेले भूमिकालाई बेस्वादको पाना ठान्छ । भूमिका लेख्नेले आफ्नै पुस्तकमा पनि यो कामलाई झारा टार्ने मेलो सम्झिन्छ । उसले कि त आदर्शको रट लगाउँछ, कि त कलाको अनावश्यक प्रदर्शन गर्दै अनेक कथा-उपकथा जोड्छ । (भूमिका कुनै पनि पुस्तकको परिचय र पाठकसँग सम्बन्ध विस्तारको पहिलो खुड्किलो भन्ने पाटोलाई कमैले ख्याल गर्छन् ।) अनि कुनै वरिष्ठ लेखकलाई आफ्नो पुस्तकमा भूमिका लेखाएर ‘गुणस्तर प्रमाणचिह्न’ प्राप्त गरेको ठान्नेहरुको त झन् ठूलै जमात छ । ‘ठूला लेखक’ले लेखिदिने भूमिका मानौं हरेक अक्षरहरुका लागि लालमोहर हो, भूमिकासँगै ती सुकेका र लोलाएका अक्षरमा प्राण भरिन्छ ! भूमिकाको नाममा कसैबाट तारिफको पुल र प्रगति विवरणको तला थपिएपछि नयाँ पुस्तकका लेखक मक्ख नपरुन् पनि कसरी ? फेरि सम्मान गरेर भूमिका लेखिमाग्न आउनेमाथि अग्रजबाट आलोचनात्मक हरफ हत्तपत्त फुस्किँदैन र अर्कातिर कृतिकार पनि सहँदैनन् आफ्नो आलोचना । मिलनविन्दु !

18 December 2013

आँखाको तराजु

गहना-गृहभित्र झिनो डन्डीमा झुन्डिएको छ सुनौलो तराजु । सेक्युरिटी गार्डको आँखा छल्दै हावा घरिघरि ढोकाको चेपबाट पस्छ र हल्का स्पर्श गर्छ तराजुमा । औंलाका चक्रले समेत छुँला कि नछुँला जस्तो हल्का स्पर्शमै लरबराउँछ तराजुको पल्ला । त्यस्तो लरबराइ देखेर निकै लोभिने गर्छु । सुन बिर्सने या भनौं सम्झाउने रङ अनि रहरलाग्दो छिनेको आकार ! वरिपरि शो-केशमा सजाइएका गहनाले भन्दा तराजुको ढिकिच्याउँमा पिङ खेलिरहन्छ मन ।

ज्यानमा अंगअंगमा गहना जडेर शारीरिक तौलबाटै व्यक्तित्वको वजन साबित गर्ने मिस्टर र मिस रनर अप निकै बढेका छन् आज । आफूलाई भने त्यसरी ठाउँ-कुठाउँ छेडछाड गरी गहना पहिरिएर शो-रुम बन्ने लोभ कहिल्यै पलाएन । तर किन हो, त्यस्तो फुच्चे तराजुमा भने मन टाँस्सिइरहन्छ । उसले मूल्य किट्ने भएर होला सायद ।